ԻՔՍԻ՝ մեթոդի էությունը, ցուցումները և կլինիկական նշանակությունը
ԻՔՍԻ ((սերմնաբջջի ներցիտոպլազմատիկ ներարկումը ձվաբջիջ, անգլ. ICSI – Intracytoplasmic Sperm Injection) վերարտադրողական օժանդակ տեխնոլոգիա է, որի դեպքում մեկ սպերմատոզոիդ ուղղակիորեն ներարկվում է հասուն ձվաբջջի ցիտոպլազմայի մեջ՝ միկրոմանիպուլյացիոն սարքավորման օգնությամբ։ Այս մեթոդը կիրառվում է այն դեպքերում, երբ ավանդական արտամարմնային բեղմնավորումը (ԷԿՈ) անարդյունավետ է կամ տեխնիկապես անհնար։
Առաջին հաջող կիրառումը ԻՔՍԻ մեթոդի գրանցվել է 1992 թվականին, որը դարձել է իրական բեկումնային պահ տղամարդկանց ծանր անպտղության բուժման մեջ։
Ինչպես է կատարվում ԻՔՍԻ պրոցեդուրան
ԻԿՍԻ-ն իրականացվում է էմբրիոլոգիայի լաբորատորիայում՝ օգտագործելով մանրադիտակ և միկրոմանիպուլյատոր։
Քայլերն են՝
1. Օվուլյացիայի խթանում և ֆոլիկուլների պունկցիա՝ հասուն (MII փուլում գտնվող) ձվաբջիջների ստացում։
2. Սպերմատոզոիդների նախապատրաստում՝ սերմնահեղուկից կամ վիրաբուժական ճանապարհով (TESE, MESA)։
3. Սպերմատոզոիդի ընտրություն՝ էմբրիոլոգը ընտրում է մորֆոլոգիապես և ֆունկցիոնալ առումով լավագույն սպերմատոզոիդը։
4. Սպերմատոզոիդի ներարկում՝ միկրոասեղով այն ներարկվում է ձվաբջջի ցիտոպլազմայի մեջ։
5. Բեղմնավորման գնահատում՝ 16–18 ժամ անց ստուգվում է երկու պրոնուկլեուսի (նուկլեոլուսի) առկայությունը։
6. Էմբրիոների մշակություն՝ մինչև բլաստոցիստի փուլ, որից հետո՝ տեղափոխում արգանդի խոռոչ կամ սառեցում։
ԻԿՍԻ-ն ընդդեմ դասական ԷԿՈ-ի
|
Չափանիշ |
Դասական ԷԿՈ |
ԻԿՍԻ |
|
Բեղմնավորման մեխանիզմ |
Սպերմատոզոիդի բնական ներթափանցում ձվաբջիջ |
Արհեստական ներարկում ձվաբջջի մեջ |
|
Կախվածություն սպերմայի որակից |
Բարձր |
Նվազագույն՝ անհրաժեշտ է ընդամենը մեկ ակտիվ սպերմատոզոիդ |
|
Սպերմատոզոիդի ընտրություն |
Չի իրականացվում |
Իրականացվում է էմբրիոլոգի կողմից |
|
Բեղմնավորման ձախողման ռիսկ |
Բարձր, նույնիսկ նորմալ սպերմագրամով |
Նվազագույն, հատկապես տղամարդու գործոնի դեպքում |
Ցուցումներ ԻԿՍԻ-ի համար
ԻԿՍԻ մեթոդն իրականացվում է բժշկական հստակ ցուցումներով, ներառյալ՝
Տղամարդկանց անպտղություն՝
- Օլիգոզոոսպերմիա — նվազեցված սպերմատոզոիդների քանակ
- Ասթենոզոոսպերմիա — պակաս շարժունակություն
- Տերատոզոոսպերմիա — անոմալ կառուցվածք ունեցող սպերմատոզոիդների գերակշռում
- Ազոոսպերմիա — սպերմատոզոիդների բացակայություն սերմնահեղուկում, սակայն հնարավոր է վիրաբուժական եղանակով ստանալ
Վիրաբուժական ճանապարհով ստացված սպերմատոզոիդների օգտագործում (TESE, MESA)
Կնոջ գործոններ և ցիկլի առանձնահատկություններ՝
- Կրիոպահպանված ձվաբջիջների օգտագործում
- Նախորդ ԷԿՈ ցիկլերում բեղմնավորման բացակայություն
ԻԿՍԻ մեթոդի առավելությունները
- Բարձր բեղմնավորման հավանականություն նույնիսկ վատ սպերմային պարամետրերի դեպքում
- Յուրաքանչյուր ձվաբջջի արդյունավետ օգտագործում՝ հատկապես սահմանափակ քանակի պարագայում
- Հարմար է վիրաբուժական եղանակով ստացված սպերմատոզոիդների համար
- Հնարավոր է կիրառել նույնիսկ ամբողջությամբ անշարժ սպերմատոզոիդների դեպքում և բարդ անդրոլոգիական ախտահարումների ժամանակ
Կարևոր է իմանալ․ Չնայած բարձր արդյունավետությանը, ԻԿՍԻ-ն պահանջում է բարձրակարգ մասնագետներ և ժամանակակից լաբորատոր տեխնիկա։ Ինչպես ցանկացած ՎՐՏ մեթոդի դեպքում, որոշակի էմբրիոլոգիական ռիսկեր հնարավոր են։
Եզրակացություն
ԻԿՍԻ-ն ԷԿՈ-ի փոխարինող չէ, այլ դրա լրացուցիչ մեթոդ է, որը զգալիորեն ընդլայնում է անպտղության բուժման հնարավորությունները։ Այս մեթոդը հնարավորություն է տալիս հաղթահարել այնպիսի անպտղության տեսակներ, որոնք նախկինում համարվում էին անհուսալի, և իրական հնարավորություն է տալիս բազմաթիվ ընտանիքների՝ երեխա ունենալու։
Եթե դուք դիտարկում եք ԷԿՈ-ի իրականացում ԻԿՍԻ մեթոդով, մեր կլինիկայի մասնագետները պատրաստ են տրամադրել խորհրդատվություն, գնահատել ձեր ցուցումներն ու մշակել բուժման անհատական պլան՝ համապատասխան ձեր ախտորոշմանը և վերարտադրողական կանխատեսումներին։